Lees hier het verslag van Jurrian Kooiman en Bram Hamers.

karenengerEen kleine twee jaar geleden kregen Ger en Karen het advies van Rob Knuiman – trainer schoolschaak aan de Jozefschool te Huissen- om hun dochter Ikira aan te melden bij SV De Toren. Ikira werd vanuit het niets schoolschaakkampioen. Ikira's broer Kaj ging mee kijken. Echt schaken konden ze geen van allen maar al snel vonden ze het meer dan een leuk spelletje. Dit schooljaar moesten Kaj en Ikira kiezen tussen muziek, orkesten, schaken en hockey want iedere dag een hobby werd te gek. Gelukkig zijn ze behouden gebleven voor De Toren. En van het een kwam het ander...

ikiraenkaj

Verrijkingstaken
In de zomer van 2012 bedacht Karen voor de Slotdag de Oranje Toren Rokade-opdracht; een zogeheten verrijkingstaak die is bedoeld als extra uitdaging voor de slimme schakers. Zo leren de schaakkinderen onder meer te denken buiten de bestaande kaders om en zelf een strategie daarvoor te ontwikkelen.

oranjetoren1Voor de slotdag werd het Levend Schaak bedacht, een variant op Levend Stratego. Karen hierover: "Niet ik, maar de kinderen zelf hebben het spel gemaakt!" Zo hoort het, het is voor hen! Dat wij allen in Arnhem zo'n mooie opdracht in De Rozet namens de gemeente kregen toebedeeld waarbij vele schaakkinderen H.K.H. Prinses Beatrix van dichtbij mochten meemaken hebben wij als schaakouders als bijzonder en dankbaar ervaren."

Huldigingen
In samenspraak met de jeugdcommissie heeft Karen aanzet gegeven tot de wijze waarop bij De Toren huldigingen vorm hebben gekregen. De eerste Toren-huldigingen werden een feit toen Catheleijne Sanders in 2012 Nederlands kampioen werd en club-icoon Peter Lincewicz 65 jaar en erelid werd. Op dit moment – na 40 huldigingen in nog geen 2 jaar tijd – is besloten om deze jaarlijkse feestelijkheden voortaan per periode te houden. De jeugdcommissie kon het niet meer bijhouden. Die vele kampioenen zijn een ware luxe en dat willen we binnen De Toren graag zo houden, het zijn geweldige prestaties!

levend_schaakWat maakt De Toren zo uniek?
Volgens Ger en Karen is dat het Toren-opleidingssysteem. Iedere vrijdagavond krijgen de jeugdigen schaakles van uitstekende trainers veelal opgeleid binnen De Toren. Daarna mogen de jeugdigen hun opgedane kennis in de praktijk brengen en hun schaakvaardigheden uitbreiden. Dat laatste gebeurt middels een competitiesysteem genaamd "Keizeren", met specifieke Toren-regels. Dit Toren-Keizersysteem is tientallen jaren geleden al bedacht met de hulp van een aantal mensen, waaronder Jeroen en Bart van Onzen, Peter Lincewicz en Cor Lindeman. Het systeem is er op gericht dat je altijd tegen de voor jou beste tegenstander speelt waardoor het leereffect voor de jeugdige schakers optimaal is.

gerachter_PCHet automatiseren van het keizer-systeem
Vanwege de sterke groei de laatste jaren heeft De Toren inmiddels veruit de meeste jeugdleden van Nederland. Om de indelingen van alle wedstrijden op vrijdagavond soepel, correct en snel te laten verlopen, heeft Ger een speciaal computerprogramma ontwikkeld. Het met de hand indelen was vanwege het grote aantal jeugdleden niet meer te doen in de beperkte tijd.
In het huidige Torensysteem wordt eerlijk en efficiënt ingedeeld inclusief de zwart/wit verdeling.
Ger zegt algemeen over schaken: "Tja, als je Fritsz tegen Fritsz laat spelen dan ontstaat er gelijk spel. Dat betekent dat zwart net zo sterk is als wit! Toch zijn er persoonlijke voorkeuren vanwege de denk-strategieën. "Het Keizer-systeem algemeen, maar zeker dit Torensysteem, heeft een hoge leereffectiviteit, nou ja als het systeem niet de lucht uitvliegt natuurlijk, of als er niet een aantal kinderen te laat komen binnenstormen op vrijdagavond..." licht Ger met een knipoog toe.

Is het Toren-Keizersysteem evidenced-based (doelmatig en doeltreffend)?
"Jazeker, volgens het hoogst denkbare level", aldus Karen. "We hebben hier bij De Toren alleen al meer dan dertig jaar tastbaar bewijsmateriaal. Dezelfde tijd, plaats, omstandigheden, materialen, methodieken etc. met vele kampioenen als resultaat! Dat alles met een soortgelijk systeem dat op vele plaatsen wordt gebruikt".

ijcConclusie met vertaalslag naar het huidige onderwijs!
Alles bij elkaar genomen is het door SV De Toren ontwikkelde Keizersysteem een schoolvoorbeeld voor het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO, zie referentie 1) om deze structureel in hun programma op te nemen. Het zogeheten "Keizeren" is een uitgelezen mogelijkheid voor scholen om in te voeren binnen hun bestaande lessenpakket. Als je schaken als een vak ziet, kun je dit vertalen naar andere vakken. Als docent kun je je klas indelen op punten. Voor ieder vak zal dat anders zijn; iedereen is wel ergens goed of slecht in. Kijk maar naar SV De Toren: het Keizersysteem versterkt zichzelf! Hier kun je je hele leven iets mee, daar groei je pas echt van! Ook in het dagelijkse leven kan een Pion promoveren tot Dame, prachtig toch!"

Nieuwe jeugdcommissie: een crea-doe- en een  filmlokaal en zo meer...
De ledentoename bij SV De Toren heeft als consequentie dat er meer organisatorische zaken geregeld moeten worden. De jeugdcommissie – die momenteel bestaat uit Frank Laan, Peter Lincewicz en Karen Langerwerf – is bezig met uitbreiding.  Naast het crea-doe lokaal is er sinds vrijdag ook een filmlokaal (idee van Leo en Erna!).  Ook aan alternatief lesmateriaal en verrijkingstaken en zo meer wordt gewerkt. Tussendoor worden met elkaar huisregels en draaischema's opgesteld. Inmiddels lijkt het al aardig op een school...

Iedereen die graag in een ontspannen sfeer wil meehelpen is van harte welkom!

Ger en Karen: "voorlopig houdt de schaakjeugd ons wel creatief denkende..."

Literatuurgegevens:

1. Artikel Onderwijs innovatief: NRO
2. Artikel kwaliteitsonderzoek van levensbelang: Beweging in Biologie (groene kadertje!)
3. Toelichting Schaken en Leren