Dit is een algemeen impressie verslag van dinsdagavond 10 december 2013.

De schaak-analyses van Ruud himself, zijn al geplaatst. Alles rondom het Rozet-schaakfestijn kunt u terugvinden onder het Rozet logo aan de linkerzijde van de website van De Toren. Veel leesplezier!

Een bijzondere verzameling

Na de fantastische ochtend stond er nog een waar avondvullend programma voor de kinderen te boek. Het verzamelen gebeurde dit keer wel heel bijzonder. Cor Lindeman stond bij de blikken bioscoop Euro Cinema en ving daar een aantal kinderen op. Inmiddels bleken er ook al kinderen in lokaal 4.30 te staan, Ger Wortel stond daar paraat. Bart was ondertussen met een aantal kinderen vooruitgelopen om te gaan omkleden. Ook Tijs van Dijk, diverse moeders en nog enkele kinderen kwam ik bij de hoofdingang tegen...Gelukkig stonden op 4 plaatsen begeleiders! Eén ding was duidelijk: iedereen had het naar zijn zin in de Rozet. Het was een gebouw dat uitnodigend werkte; de kinderen vonden zelf hun weg wel!

EstherOuder inzet

Na een presentie controle bleek al snel dat we als voltallig Levend Schaakspel waarschijnlijk niet helemaal compleet zouden zijn. Tussen de bedrijven door kreeg ik van Frank Laan, ook begeleider, een sms'je dat Raimond ziek was geworden. Raimond zou met Jorick en Malcolm de strijd aan zijn gegaan tegen Ruud Janssen de Grootmeester. Gekozen werd om het 10-jarige schaaktalent Rembrandt Bruil een kans te geven. Belangrijk blijft dat kinderen op niveau worden uitgedaagd! Het gaat niet alleen om kennis. Om een topniveau te kunnen bereiken spelen vele facetten een rol: gedrag, inzet, reflectie, discipline maar vooral sportiviteit is enorm belangrijk. Talentvolle kinderen krijgen in Nederland geen of nauwelijks erkenning, laat staan goede begeleiding. Ook zij mogen stralen! Het blijft toch vaak in een taboesfeer hangen, behalve bij de Toren in Arnhem en vanavond in de Rozet!...

De kinderen gingen vol goede moed omkleden. En plots zei een ouder tegen mij: “Mag ik meespelen?” “Ja, top, natuurlijk!” Chantal, Erna, Bianca, Jacqueline volgden dat voorbeeld. De kinderen vonden het prachtig, zij hadden het meeste schik van allen. Wie had dit verwacht! Wat een prachteffect!

De generale

Om tien over zeven liepen we achter Bart van Onzen aan richting auditorium voor bordverkenning. Hans Böhm kwam met het lumineuze idee dat de bordspelers nu naar beneden konden. Ja, natuurlijk, we hebben nu geen team van ruim tien kinderen dus dat is logisch. Tafeltjes werden van de 5e verdieping naar beneden gesjouwd en 1 schaakbord werd geplaatst. Ruud Janssen was gearriveerd en het programma werd doorgesproken. Blind schaken is niet niks, het is vele malen moeilijker! Doordat je niets ziet, spits je automatisch meer je oren, vaak gaat dan ook je kin omhoog. Op zo'n moment verminderd automatisch je visuele denkbeeld. Hoe langer de blinddoek omblijft hoe lastiger het wordt. En onder die omstandigheden dan straks het midden- en eindspel in durven gaan...klasse dat Ruud dit durft! Dan ben je echt goed! Malcolm Lok, Jorick Laan en Rembrandt Bruil hadden hun plaats ingenomen achter het schaakbord. Er volgde een kort rondje van kennismaken, uitleggen, afstemmen; alles was oke! De ienie mienie generale repetitie was voorbij; PAUZE!

Tussen de bedrijven door werd het kunstwerk van Jacqueline Lincewicz binnengebracht en door de kinderen ingepakt in een bordeaux kleurige doek als een cadeautje, zo kon het ook niet vies worden! Wonderlijk liep ook nu alles weer gesmeerd, de afstemming was goed, de sfeer gezellig en iedereen was tevreden over de creatieve oplossingen.

De mini-optocht, retteketet & elegie

Na de pauze gingen we ons gaan opmaken voor de mini-optocht. In de gang konden we nog even heerlijk met de rug tegen de muur zitten. Want twee keer drie kwartier stil staan zo laat op de avond is vermoeiend. Vooraf is een muzikale invulling in het programma opgenomen om ook een volwaardig programma te kunnen leveren van de volle drie kwartier, net als de muziek- en dansgezelschappen! Er is goed nagedacht over de mogelijkheden en de onmogelijkheden. Steeds weer viel de keuze op Ikira...toch lastig hoor als jezelf in de organisatie zit...het wordt snel verkeerd begrepen. Het was het idee van dhr. Van Aarden van de gemeente die dit uiteindelijk zo oploste! Bij Ikira zat de Elegie van Glazunow er nog vrij goed in na de masterclasses van Esther van Stralen en Francien Schatborn, het was haar eigen keuze!

Groei

Die avond hadden we 3 keer een schaakveld met optredende stukken. Je kon de kinderen zien groeien in hun vrijheid en bewegingen! Voor ieder kind zijn positieve optredens belangrijk in zijn ontwikkeling, daar groeien ze van, dan worden ze zelfverzekerder en durven dan meer. De educatieve waarde van zo'n dag is overduidelijk!

KWfinalDe zaal was inmiddels aardig volgestroomd en heraut Kaj zette zijn inmiddels bekende herautengalm in. Kort daarop startte Ikira de Elegie van Glazunow op de altviool, uit de blote bol, foutloos en spatzuiver. In pion-schaakkleding want omkleden zat er niet in. Iedereen kon even van de rust genieten en de schakers konden zich met deze muziek perfect concentreren op wat komen ging... De kinderen liepen ondertussen in de bekende mini-optocht door de gang en konden nog even de benen strekken en rustig worden. Na het welverdiende applaus dat we op de gang konden horen kwamen onze schaakstukken opgewekt binnen. Ze hadden er zin in!

connieHet schaakkunst cadeau voor Rozet

Ieder zocht zijn hoedje op en ging zitten op de grond rondom het grote cadeau. Hans Bohm opende zijn presentatie die avond door Jacqueline Lincewicz de kunstenares naar voren te roepen. Zij gaf het cadeau namens de drie schaakverenigingen en de kinderen van Kunstrijk aan de directie van Rozet. Hans Böhm koos vervolgens drie kinderen van elke schaakvereniging eentje, die samen met Jacqueline en een directrice van de Rozet dit grote cadeau gingen uitpakken. Helaas waren er die avond geen kinderen van Kunstrijk. Verrast klonk er een zacht OOOOHHHHHH...........alle schaakspelers zaten er met hun neus bovenop. Het was een attractie op zich, een ware belevenis. Van mozaïek zat alles erop en eraan, scrabblebanen met “Beatrix”, “Rozet”, muzieksleutels, de bladmuziek van Kees Schoonenbeek van de schaakpartij uit 1852, de prachtige schaakstukken in glas, hout, de kleurige kralen, de glanzende rozet bovenaan en natuurlijk: het Oranje Arnhemse Torentje...dat een speciale betekenis heeft. Een adembenemend mooi kunststuk. Monique van Hoorn zei door de telefoon tegen me: “ik krijg het er kippenvel van, zo mooi”.

De 1e ronde

Na deze hartverwarmende start van het eerste Levend Schaak optreden die avond namen de schaakstukken hun plaats op het schaakveld in. Hans introduceerde grootmeester Ruud, Malcolm de razendsnelle stijgende schaker, Jorick de meest ervaren jeugdspeler die avond en het 10-jarige schaaktalent Rembrandt. 's Middags had Hans Böhm echter een simultaan gegeven waardoor hij de spelers en hun spel aardig goed bleek te kennen! Ruud, onze grootmeester kreeg al vrij snel een flitsende Rozet-roze grote blinddoek voor. Hij zat daar stil op de stoel helemaal alleen zonder tafel, zonder bord, zonder koffie...

De schaakpartij begon! Ruud begon met wit en het ging met een flitsende start. Bart van Onzen hielp de kinderen op het schaakbord en hield wederom perfect overzicht! Over het exacte verloop komt een apart verslag!

Tussendoor vertelde Hans Böhm anekdotes en schaakverhaaltjes over de ontstaansgeschiedenis van het schaakspel. Interessant was dat de Dame gedurende de geschiedenis meer zeggensschap had verworven qua bewegingsruimte.Zo werd ook een moeder op het veld geïnterviewd: “Ik heb u vanochtend niet gezien, was u hier vanochtend?” De moeder helemaal verbaasd: “Uhh, nee, dat klopt. Er waren kinderen niet gekomen...” Iedereen moest wel lachen om de grote ouders tussen de kinderen. Het had iets gemoedelijks met een vleugje komiek.Ook activeerde Hans de kinderen om nog meer expressie in hun spel te leggen. Het effect was dat de kinderen soms allemaal tegelijk gingen oefenen. Anderen bleven doorgaan...werden wat wilder...Echter zodra er weer een zet werd gedaan nam duidelijk de denk-spanning op het veld toe. Wie ging er winnen zwart of wit? Een paardenvoetje met een hinnikend geluid was leuk! Ook een loper die bleef draaien was fraai om te zien. Een karateslag door een pion werd mooi uitgevoerd. Zo ontstond steeds meer een theater spel naast de spannende schaakpartij. De dame met de witte of zwarte roos kon de richting aanreiken.

jacqelineDe speeltijd begon te dringen, de klokwijzer liep naar kwart over acht...we moesten stoppen. De tweede voorstelling zou gaan beginnen en pauze was echt nodig... Hans besloot na overleg met Malcolm, Jorick en Rembrandt dat remise een mooie eindstand was en dat ze daar echt tevreden over mochten zijn. De jongens hadden goed verweer gegeven! Ruud had weinig inbreng meer en schikte sportief!

De 2e ronde

Tussen de twee partijen in kon iedereen even heerlijk wat lopen, drinken. Toch was de pauze snel voorbij. Heraut Kaj startte zijn trompetsignalen alweer en blies iedereen bijeen. Ikira startte kort daarna voor de tweede keer het prachtige Elegie, ze zat duidelijk helemaal in haar vioolspel, merkte niets meer van haar omgeving. Bart liep voorop, alle begeleiders waren er bij! Sommige verkleed. Dit was de allerlaatste keer mini parade die we vandaag met deze groep zouden vormen. In de gang wachtten we rustig het moment af dat we naar binnen konden. De tweede voorstelling werd zwaarder omdat het langer zou duren. We hadden deze keer geen cadeau dat aangeboden werd. Het werd dus ook spannender!!! De schaakkinderen gaven aan dat ze het niet eerlijk vonden dat zij Ikira niet konden horen spelen. Tja, daar hadden ze wel een punt dat ik niet zo één, twee, drie, die avond kon oplossen.

jacqulineRust vooraf en even kunnen zitten zoals je wilt is voor de jeugdige schaakspelers echt belangrijk. Anders hebben we een slagveld voordat de strijd is aangevangen...lijkt me niet de bedoeling toch? We hoorden het applaus en dat was het teken dat we naar binnen konden. De hoedjes lagen iedere keer weer keurig op zijn plaats, door de kinderen zelf, toppie! Bij twijfel loste de kinderen dat ook samen op, handig, complimenten hiervoor!

Deze keer speelde het jeugdtrio met wit en begon de opening wederom in een beheerste sneltreinvaart. De schaakkinderen dachten duidelijk mee en deelde ervaringen uit; “ik kan jou slaan, hee maar dat is schaak, nee joh, kijk maar daar staat een loper, en kijk 'ns dat paard.”

Anekdotes en ook stukjes over de ontstaansgeschiedenis van het schaakspel en de aanpassing van de regels wist Hans Böhm in interactie met het publiek treffend te brengen. De zaal vermaakte zich prima! Ze mochten ook vragen stellen en deden dat ook! Het spel ging flitsend verder, net als de voorgaande keren. In een pittig tempo.

De kinderen bemoeide zich logischerwijze regelmatig met de zetten. Alleen dat was de tekst van Hans...en hij zei prompt een beetje lachend tegen Dame Titia: “jij bent een schaakstuk en schaakstukken praten niet”. “Hee” zei Dame Titia, “ik ben wel een Levend Schaakstuk hoor”, maar Hans hoorde het niet... Tja, of Dames op het schaakbord nu daadwerkelijk echt meer voor het zeggen krijgen...

estherAan dezelfde moeder van de eerste partij stelde Hans deze keer de vraag anders: 'Was u er vanochtend niet bij?” “Jawel,” antwoordde de moeder ”Goh, maar toen was u toch niet zo groot, ik kan het me niet herinneren,” zei Hans Böhm...“Ik ben gegroeid” was het antwoord, met als effect een lachende zaal.

Het paardengegrinnik werd duidelijker. De lopers gingen meer draaien. Enkele pionnen gingen ook af en toe springen op de velden. Karateslagen werden tussen door geoefend. Het werd schaakspel werd steeds levendiger ondanks de vermoeidheid! Toch wel bijzonder. Op het veld zelf had giga-pion Kaj pretlichtjes in zijn ogen. Hans zag je wel een paar keer omhoog kijken, dat was toch wel een “lange” situatie...en Hans is niet klein...

Ineens bleek aan de tafel van de 3 jongens Malcolm, Jorick en Rembrandt wat onduidelijkheid... Hans gaf aan dat hij vond dat er een verkeerde zet was gedaan. Het jongensteam liet zich niet vermurwen en ging stug door. Ruud zat nog steeds doodstil op zijn stoel. Hans Böhm begon ineens over koffie...

jacquelineDoorbraak voor zwart De vermoeidheid begon bij de kinderen merkbaar te worden. Enkele gingen zitten. Kinderen die al ''geslagen” waren en hadden kunnen zitten werden gewisseld met de staande spelers. Ze verlangden duidelijk naar het eindspel. We zaten op de grote actie in het middenspel te wachten...

Ruud bleef kalm en rustig op zijn stoel. Ongelofelijk gewoon. Hij beheerste niet alleen de schaakstof, hij stond erboven! Het jeugd trio zat gebogen over de partij en overlegden met elkaar.

Hans Böhm zijn kennis en vaardigheden speelden een belangrijke rol die avond. Hij besloot dat het deze keer een winstpunt voor zwart was, voor Ruud! Hij legde de 3 jonge schakers in een razend tempo op het schaakbord uit dat de overgebleven mogelijkheden onvoldoende winst konden gaan opleveren. Er volgde een uitleg voor het publiek. Op dat moment viel er wel even een stilte. Ruud werd verlost van zijn blinddoek, de jongens mochten gaan staan. Hier hadden de kinderen de hele dag naar uitgekeken, een doorbraak! Een hoeraatje voor alle vier de spelers en een prachtig applaus voor alle spelers!

connie

De afsluiting was prachtig. Met een voldaan gevoel begonnen we aan de grote omkleedpartij en het opruimen. We kunnen terugkijken op een geslaagde dag met veel wonderlijke impressies, creatieve oplossingen in saamhorigheid. Vooral bewondering voor onze schaakstukken die het waardig volhielden, de spelers, de begeleiders, de ouders, de bestuursleden, de presentator, alle vrijwilligers de Rozetmedewerkers, de medewerkers van de Gemeente Arnhem, alle 3 de schaakclubs en niet te vergeten het publiek! Samen met elkaar is dit mogelijk geworden!

Oprechte dank aan de Rozet; het was een pracht belevenis!

Geschreven door Karen Langerwerf 14-12-2013

Voor meer verslagen over het Levend Schaak ga naar het overzicht.